ΕΞΥΠΝΕΣ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ
Δημήτρης Μ. Κανακάκης
Αρχιτέκτων Μηχανικός
Το Ανθρωπόκαινο αποτελεί μια νέα εποχή στην ιστορία του πλανήτη κατά την οποία η ανθρώπινη δραστηριότητα επιδρά με πολύ αρνητικό τρόπο πάνω στη Γη προκαλώντας την γήρανσή της.
Για την κλιματική αλλαγή φταίει ο άνθρωπος σύμφωνα με τη Διακυβερνητική Επιτροπή του ΟΗΕ που έδωσε στη δημοσιότητα την τελευταία έκθεση αξιολόγησης των έως σήμερα ερευνών.
Ο άνθρωπος και το περιβάλλον εμπλέκονται σε μια σχέση με κακή κατάληξη, αφού ο πρώτος μη αντιλαμβανόμενος τα όρια του δεύτερου τού ασκεί έντονες πιέσεις μειώνοντας τα αποθέματα πρασίνου, δηλαδή οξυγόνου, για όλους. Σύμφωνα μάλιστα με τελευταία μελέτη σχετικά με την παγκόσμια βιοποικιλότητα, τα συστήματα που στηρίζουν τη ζωή στον πλανήτη, από τα δάση του Αμαζονίου ως τους κοραλλιογενείς υφάλους, βρίσκονται πολύ κοντά στο σημείο κατάρρευσης εξαιτίας των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Η ανθρωπότητα δημιούργησε την ψευδαίσθηση ότι με κάποιο τρόπο θα τα καταφέρουμε και χωρίς βιοποικιλότητα ή ότι αυτή παίζει ένα συμπληρωματικό ρόλο στο σύγχρονο κόσμο. Η αλήθεια είναι πως τη χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ, σε αυτόν τον κόσμο των 6,8 δισεκατομμυρίων κατοίκων που μέχρι το 2050 θα έχουν φτάσει τα εννιά δισεκατομμύρια», κατέληξε ο ίδιος.
Το Πρόγραμμα του ΟΗΕ για το Περιβάλλον (UNEP) έχει ήδη απευθύνει προειδοποίηση πως θα υπάρξει «σημαντική μείωση πολλών ουσιαστικών υπηρεσιών στις ανθρώπινες κοινωνίες καθώς πλησιάζουμε σε ‘οριακά σημεία’ όπου τα οικοσυστήματα περνούν σε άλλη, λιγότερο παραγωγική κατάσταση από την οποία είναι πολύ δύσκολο ακόμα και αδύνατον να επανέλθουν».
Δεν υπάρχει χρόνος, λοιπόν, για καθυστερήσεις. Πρέπει ο άνθρωπος να αλλάξει ρότα σε σχέση με τις δραστηριότητες του που θίγουν το περιβάλλον .
Οι Τοπικές κοινωνίες και το Περιβάλλον
Σε τοπικό επίπεδο, σε επίπεδο Τοπικής Κοινότητας ή Δήμου, θα πρέπει να τεθούν σε λειτουργία Προγράμματα πράσινης τεχνολογίας, φιλικά στο Περιβάλλον, που θα αποτελούν σχέδια , αν αυτό ποτέ γίνει εφικτό, της κρατικής εξουσίας . Η εκπόνηση τέτοιων προγραμμάτων αλλά και η γοργή εφαρμογή τους θα πρέπει να αποτελεί άμεση προτεραιότητα κάθε τοπικής κοινωνίας για εξασφάλιση της παραγωγικής κατάστασης των οικοσυστημάτων. Έως την αφύπνιση και εφαρμογή τέτοιων προγραμμάτων και σχεδίων από την κεντρική εξουσία, η Τοπική Αυτοδιοίκηση οφείλει να θέσει σε λειτουργία τέτοιου είδους προγράμματα που θα έχουν σαν όραμα τη μετεξέλιξη των πόλεων, σε πράσινες που θα αποτελούν πρότυπα για ολόκληρο τον κόσμο.
Οι πόλεις αυτές, μπορούν να αφορούν ομάδες οικισμών καλύπτοντας μια διευρυμένη γεωγραφική περιοχή η οποία, κατά κανόνα, συμπίπτει με τα όρια της πρωτοβάθμιας τοπικής αυτοδιοίκησης (διευρυμένου Δήμου).
Η ενέργεια και η κλιματική αλλαγή, η διαχείριση νερού, η διαχείριση και ανακύκλωση αποβλήτων, η πράσινη πολιτική προμηθειών και τα πράσινα τοπικά προϊόντα αλλά και άλλες υπηρεσίες, θα πρέπει να αποτελούν τους βασικούς άξονες της περιβαλλοντικής πολιτικής, την οποία ο Δήμος οφείλει να ακολουθεί καθημερινά και να υιοθετεί με γοργούς ρυθμούς και έναντι των δημοτών αλλά και των άλλων ενδιαφερομένων, προς αυτόν, μερών.
Οι έξυπνες πόλεις αποτελούν τμήμα του ευρύτερου σχεδίου των δυτικών κοινωνιών για μετάβαση στην κοινωνία και οικονομία της γνώσης. Περιγράφουν περιβάλλοντα που βελτιώνουν τις ανθρώπινες ικανότητες δημιουργικότητας, μάθησης και καινοτομίας. Δημιουργούνται από την συνένωση τοπικών συστημάτων καινοτομίας που λειτουργούν μέσα στις πόλεις (τεχνολογικές συνοικίες, τεχνολογικά πάρκα, πόλοι καινοτομίας, clusters) με ψηφιακά δίκτυα και εφαρμογές της κοινωνίας της πληροφορίας. Η αξία τους βρίσκεται στη δυνατότητα να συγκεντρώνουν και να συνδυάζουν τρεις μορφές ευφυΐας: ανθρώπινη του πληθυσμού των πόλεων, συλλογική των θεσμών καινοτομίας, και τεχνητή των ψηφιακών δικτύων και εφαρμογών.
Έξυπνες Πόλεις που δημιουργούνται και αναπτύσσονται με όραμα τη μετεξέλιξη τους σε πράσινες και που η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος θα αποτελεί καθήκον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που θα πηγάζει από την Περιβαλλοντική Πολιτική του Δήμου όπως αυτή περιγράφηκε παραπάνω.
Έξυπνες Πράσινες Πόλεις: Έξυπνες Πόλεις σε πράσινο περιβάλλον που οι άνθρωποι από τους τρείς παραγωγικούς τομείς συναντώνται και όπου βελτιώνουν τις ανθρώπινες ικανότητες δημιουργικότητας, μάθησης και καινοτομίας.
